De Torteltuin is een houten wooncoöperatie met 40 woningen op Centrumeiland in Amsterdam. Om betaalbaar in de stad te kunnen wonen en deze betaalbaarheid ook op lange termijn te waarborgen, bundelde een groep jonge mensen hun krachten in wooncoöperatie De Torteltuin. Naast hoge duurzaamheidsambities ligt de nadruk op het delen van ruimtes en voorzieningen binnen de gemeenschap.
Centraal in het gebouw bevindt zich een grote kas, die fungeert als centrale gemeenschappelijke ruimte. De kas is ontworpen om opgevangen warmte te bewaren en terug te geven aan het gebouw wanneer dat nodig is. De ruimte biedt plaats aan verschillende collectieve functies, waaronder een bibliotheek, bar, gemeenschappelijke keukens en een podium.
Door voorzieningen en ruimtes te delen ontstaat niet alleen een efficiënter gebruik van het gebouw, maar ook ruimte voor ontmoeting en gemeenschapszin.
Houtbouw
De Torteltuin is grotendeels uitgevoerd in hout. Vanaf de begane grond bestaat de draagconstructie uit CLT en gelamineerde houten liggers. Ook de liftschacht is volledig in CLT uitgevoerd. Waar liftschachten in houtbouwprojecten vaak nog in beton worden gemaakt, is hier bewust gekozen voor een houten oplossing. Daarmee is het gebruik van beton verder beperkt en is de houtconstructie consequent doorgezet tot in de kern van het gebouw.
Hout vormt zo niet alleen een belangrijk onderdeel van de duurzaamheidsstrategie, maar bepaalt ook de architectuur en uitstraling van het gebouw.
Gerecyclede gevels
De gevels van De Torteltuin worden voor een groot deel gemaakt van hergebruikte materialen. Voor het gebouw zijn circa 250 oude voordeuren uit Alkmaar geoogst. Daarnaast worden verschillende partijen gebruikt hout verzameld, gesorteerd en opnieuw verwerkt tot gevelmateriaal. Zo krijgen materialen die anders uit de bouwketen zouden verdwijnen een tweede leven in het gebouw.
Het hout wordt waar nodig verzaagd en bewerkt, onder andere in samenwerking met een sociale werkplaats. De verschillende herkomsten, houtsoorten en gebruikssporen blijven daarbij zichtbaar. In plaats van te streven naar een volledig uniforme gevel wordt juist de bestaande kwaliteit van het materiaal onderdeel van de architectuur.
Bijzonder is dat de bewoners zelf een deel van de gevelbekleding monteren. Daarmee wordt hergebruik niet alleen zichtbaar in het eindresultaat, maar wordt het bouwen zelf ook onderdeel van het collectieve karakter van de wooncoöperatie. De toekomstige bewoners werken letterlijk mee aan hun eigen gebouw.
Natuurinclusief woongebouw
Ook biodiversiteit en water zijn vanaf het ontwerp onderdeel van De Torteltuin. In en aan het gebouw zijn verschillende nestvoorzieningen opgenomen en de gevel biedt ruimte aan klimplanten. Plantenbakken, wateropvang en voorzieningen voor onder andere vleermuizen maken natuur onderdeel van de architectuur.
De Torteltuin brengt zo collectief wonen, houtbouw, hergebruik en natuurinclusief bouwen samen in één woongebouw.
